พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา 50 พรรษา สยามบรมราชกุมารีเป็นหน่วยงานในสังกัดมหาวิทยาลัย และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา แบ่งส่วนดำเนินการตามพันธกิจเป็น 2 ส่วน ได้แก่ ส่วนนิทรรศการ (Exhibition) โดยจัดในรูปนิทรรศการซึ่งจะมีทั้งส่วนที่เป็นนิทรรศการถาวร และนิทรรศการชั่วคราวซึ่งจะเป็นส่วนที่ปรับเปลี่ยนเพื่อให้สาธารณชนได้ความรู้หลากหลายและทันสมัย และส่วนตัวอย่างสำหรับอ้างอิง (Reference collection) เป็นส่วนของตัวอย่างสิ่งมีชีวิตทั้งพรรณพืชและพันธุ์สัตว์ที่มีการเก็บรวบรวมและจำแนกชนิดอย่างเป็นระบบ เพื่อให้นักศึกษา นักวิจัย ทั้งในประเทศและต่างประเทศได้ใช้เป็นแหล่งศึกษา เทียบเคียงตัวอย่าง นำไปสู่การผลิตงานวิจัย และการสร้างองค์ความรู้ด้านธรรมชาติวิทยา

นิทรรศการทางธรรมชาติวิทยา

1.นิทรรศการนอกอาคาร จัดแสดงตัวอย่างหินชนิดต่างๆ เรียงตามทางเดินรอบอาคาร พร้อมป้ายอธิบายบอกชื่อ และประโยชน์ รวมถึงแหล่งที่พบ นอกจากนี้ บริเวณดังกล่าวยังเป็นที่ตั้งของประติมากรรมไดโนเสาร์ 3 ตัว อีกด้วย

2.ห้องโถง จัดแสดงผลงานของเยาวชนที่เข้าร่วมประกวดทักษะจากงานวันเด็กแห่งชาติและสัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ เพื่อการประกาศเกียรติคุณแก่เยาวชนผู้มีความสามารถ

3.กำเนิดโลกและมาตราธรณีการ (Earth Study) จัดแสดงที่ชั้น 1 นิทรรศการชั้นนี้จัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับระบสุริยจักรวาล การเกิดโลก กำเนิดประเทศไทย ลักษณะทางภูมิศาสตร์ ภูมิอากาศของประเทศลอดจนธรณีสัณฐานของภาคใต้ประเทศไทย ตลอดทางเดินจะแสดงเรื่องราวของโลกจากอดีตสู่ปัจจุบัน ตั้งแต่กำเนิดโลกจนเริ่มเกิดสิ่งมีชีวิต มีการแสดงตัวอย่างหิน แร่ และซากฟอสซิลที่ค้นพบในประเทศไทย นอกจากนี้ยังมีการแสดงแบบจำลองมหายุคต่างๆของโลก และป่าโบราณยุคคาร์บอนิเฟอรัสอีกด้วย

4.มหัศจรรย์แห่งธรรมชาติ (Amazing Nature) จัดแสดงที่ชั้นลอย เป็นนิทรรศการชั่วคราว ซึ่งจะปรับเปลี่ยนเพื่อให้สาธารณชนได้ความรู้หลากหลายและทันสมัย เช่น การนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับกลไกภายในสิ่งมีชีวิตและการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติ โดยนำเสนอในรูปแบบของเครื่องเล่นและหุ่นจำลองที่สัมผัสและจับต้องได้ เพื่อให้ผู้ชมมีส่วนร่วม รับความรู้และความเพลิดเพลินในขณะเดียวกัน อกจากนี้ยังมีหุ่นจำลองพร้อมคำบรรยายวิวัฒนาการบรรพบุรุษของมนุษย์จากอดีตถึงปัจจุบัน

5.ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต (Biodiversity) จัดแสดงที่ชั้น 2 แสดงเรื่องราวเกี่ยวกับความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต ทั้งในรูปโปสเตอร์ รวมทั้งหุ่นจำลองปลาทะเลชนิดต่างๆซึ่งหล่อจากไฟเบอร์กลาส และตัวอย่างสิ่งมีชีวิตซึ่งได้จัดเป็นหมวดหมู่ตามลำดับอนุกรมวิธาน ได้แก่ แมลง ปะการัง สัตว์เลื้อยคลาน และสิ่งมีชีวิตอื่นๆหลากหลายชนิด

6.ระบบนิเวศธรรมชาติ (Ecosystem) จัดแสดงที่ชั้น 3 นิทรรศการชั้นนี้มุ่งให้ผู้ชมเข้าใจถึงความสัมพันธ์และการอยู่ร่วมกันของสิ่งมีชีวิตภายในระบบนิเวศ ทั้งบนบกและในน้ำ โดยนำเสนอเป็นแบบจำลองระบบนิเวศต่างๆ ได้แก่ ระบบนิเวศป่าชายเลน หาดหิน และหาดทรายบริเวณชายฝั่งทะเล อีกทั้งสัมผัสได้ถึงแบบจำลองระบบนิเวศป่าในเมืองไทยแบบต่างๆ เพื่อนำไปสู่ความเข้าใจในการอนุรักษ์สิ่งมีชีวิตและแหล่งที่อยู่อาศัยไปควบคู่กัน

ตัวอย่างสำหรับอ้างอิง

ส่วนตัวอย่างสำหรับอ้างอิง เป็นส่วนของตัวอย่างสิ่งมีชีวิตทั้งพรรณพืชและพันธุ์สัตว์ ที่มีการเก็บรวบรวมและจำแนกชนิดอย่างเป็นระบบ เพื่อให้นักศึกษา นักวิจัย ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ได้ใช้เป็นแหล้งศึกษา เทียบเคียงตัวอย่าง นำไปสู่การผลิตงานวิจัย และสร้างองค์ความรู้ด้านธรรมชาติวิทยา นอกจากนี้ยังเป็นที่เก็บตัวอย่างต้นแบบ (Type Specimen) ที่เป็นชนิดใหม่ของโลกอยู่หลายตัวอย่าง ทั้งในกลุ่มพืชดอก แพลงค์ตอนสัตว์ และปูน้ำจืด ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นสิ่งมีชีวิตที่พบในคาบสมุทรไทย และค้นพบโดยนักวิทยาศาสตร์ที่ทำงานกับพิพิธภัณฑ์

1. พิพิธภัณฑ์พืช มีตัวอย่างพืชเก็บรวบรวมไว้และจำแนกอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะพืชที่พบในคาบสมุทรไทย ประมาณ 25,000 ตัวอย่าง ได้รับงบประมาณจากโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เพื่อจัดทำฐานข้อมูลพรรณไม้ทั้งหมดที่มีอยู่ในพิพิธภัณฑ์พืช โดยพิพิธภัณฑ์พืชแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ พิพิธภัณฑ์เดิมซึ่งตั้งอยู่ ณ ชั้น 4 อาคารชีววิทยา เก็บตัวอย่างพืชชั้นสูงทั่วไป และพิพิธภัณฑ์ใหม่ซึ่งตั้งอยู่ ณ อาคารพิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา เก็บตัวอย่างสาหร่าย และฟอสซิลพืช

2. ตัวอย่างสัตว์สำหรับอ้างอิง จัดเก็บไว้อย่างเป็นระบบในอาคารที่เชื่อมต่อกับส่วนนิทรรศการ โดยมีจำนวนสัตว์ทั้งหมดประมาณ 3,000 ชนิด รวม 35,000 ตัวอย่าง ส่วนใหญ่เป็นสัตว์กลุ่มผีเสื้อและปลา นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างกลุ่มสิ่งมีชีวิตจำพวกค้างคาวและแพลงตอน ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการจำแนกและจัดเก็บอีกจำนวนมาก

พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา 50 พรรษา สยามบรมราชกุมารี เปิดทำการ วันพุธ – วันอาทิตย์ เวลา 9.00 – 16.30 น. เว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์ อัตราค่าเข้าชม นักเรียน นักศึกษา 15 บาท บุคคลทั่วไป 30 บาท

/ขอบคุณ ททท